AVRUPA KONSEYİ BAKANLAR KOMİTESİ

Araştırmacı gazeteciliğin geliştirilmesi ve korunması hakkında

Bildiri

(Medya Bakanlarının 26 Eylül 2007 tarihinde yapılan 1005. toplantısında

Bakanlar Komitesi tarafından kabul edilmiştir)

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi,

1.    Kamu otoritesinin müdahalesi olmadan ve sınırlara bağlı kalmadan haber ve fikir alıp verme özgürlüğünü güvence altına alan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10uncu Maddesini hatırlatarak;

2.  Ayrıca, 29 Nisan 1982 tarihli ifade ve haber alma özgürlüğü ve 12 Şubat 2004 tarihli medyada siyasi tartışma özgürlüğü hakkındaki Bildirileri hatırlatarak ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından defalarca teyit edilmiş olan, kamuyu ilgilendiren konularda halkın tam olarak bilgilendirilmesi hakkının garantilenmesi ve kamu otoriteleri ve siyasi uygulamaların denetlenmesi için özgür ve bağımsız medyanın Önemini tekrarlayarak;

3.  Demokrasilerde medyanın başlıca işlevi olan kamu denetçiliğinin yanı sıra dengeler ve denetimler sisteminin bir parçası olma görevinin, kasıtlı bir şekilde gizli tutulan yasal veya etik yanlışları açığa çıkarmaya yardım edebilecek araştırmacı gazeteciliğin desteklenmediği takdirde ciddi bir şekilde zarar göreceğini vurgulayarak ve böylece aydın ve katılımcı vatandaşlık formasyonu oluşturulacağına ve aynı zamanda toplumun genel olarak gelişmesine katkıda bulunacağına inanarak

4. Bu bağlamda, kamuyu özel olarak ilgilendiren konularda doğru, kapsamlı ve eleştirel haber yapan araştırmacı gazetecilerin, bilgi toplama ve analiz, bilinmeyen gerçekleri açığa çıkarma, varsayımları doğrulama ve destekleyici kanıt bulma gibi çoğunlukla uzun ve zor araştırma gerektiren çalışmalarının önemini kabul ederek;

 5. Ancak, araştırmacı gazeteciliğin, Avrupa insan Hakları Sözleşmesi'nin 8. ve 10.Maddeleriyle ve Avrupa İnsan Haklan Mahkemesinin ilgili davalarıyla bağdaşmayacak bir şekilde insanların özel ve aile hayatlarının araştırılması ve teşhir edilmesi gibi gazetecilik eylemlerinden ayrı tutulmasının gereğini vurgulayarak;

6. Araştırmacı gazeteciliğin aynı zamanda, medya çalışanlarının kişi hakları ve demokratik toplumlarda medyanın rolü ve sorumluluğunu dikkate alan davranış ilkeleri ve etik kuralları gibi gönüllü olarak kabul edilmiş olan öz-denetim mekanizmalarına bağlı olmalarından fayda göreceğim akılda tutarak;

7. Güvenlik veya kamu asayişini sağlamak için haberlerin serbest iletimini sınırlandırma eğiliminin olduğu; savaşlar, terörist saldırılar, doğal ve doğal olmayan afetleri içeren ama bunlarla da sınırlı olmayan kriz zamanlarında, araştırmacı gazeteciliğin doğasından kaynaklanan dikkate değer bir önemini göz önünde tutarak;

8. Yeni demokratikleşen ülkelerde araştırmacı gazeteciliğin teşvik edilmesi ve geliştirilmesinin, özgür bir kamuoyu oluşturulmasında ve demokratik siyasi kültürün yerleşmesinde özellikle önemli olduğunu vurgularken aynı zamanda istismar edilme tehlikesinin de artığının bilincinde olarak;

9. Avrupa Konseyi Parlamenterler Asamblesi'nin 1506 (2001) sayılı Avrupa medyasında ifade ve haber alma özgürlüğü hakkındaki Tavsiye Kararım ve özellikle araştırmacı gazetecilerin gözlerini korkutmak amacıyla şiddete başvurulmasından duyulan endişeyi akılda tutarak;

10.  Gazetecilerin bilgi kaynaklarını açıklamama haklarına ilişkin (2000) 7 sayılı Tavsiye Kararı hatırlatarak;

11. Bazı üye devletlerin yerel içtihat hukuklarında meydana gelen ve gazetecilerinkamuyu ilgilendiren konuları araştırma, gerçekleri açıklama ve bu konularda kamu otoritesinin müdahalesi olmadan görüş bildirme haklarını onaylama ve desteklemeye yönelik gelişmeleri memnuniyetle karşılayarak,

I- Demokrasiye hizmet eden araştırmacı gazeteciliğe olan desteğini bildirir.

II-  Üye devletleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin l0uncu Maddesini, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ilgili içtihat hukukunu ve diğer Avrupa Konseyi standartlarını dikkate alarak araştırmacı gazeteciliği korumaya ve desteklemeye, bu bağlamda;

 (i) gerekli olduğunda, özellikle araştırmacı gazetecilikle uğraşan medya çalışanlarının kişisel güvenliğini güvence altına almak için uygun tedbirleri almaya ve gazetecilere Karşı her türlü şiddet veya göz korkutma olayını araştırmaya,

(ü) Avrupa Konseyi standartlarına uygun olarak medya çalışanlarının Dolaşım özgürlüklerini ve habere erişimlerini ye demokrasiye hizmet etmek için derinlemesine araştırma yapılarak verilen bilgileri ve eleştirileri kolaylaştırmayı sağlamaya,

(iii) Avrupa Konseyi standartlarına göre gazetecilerin haber kaynaklarını koruma hakkını sağlamaya,

(iv) özgürlüğün kısıtlanması, aşırı maddi cezalar verilmsi, gazetecilik mesleğinin uygulanmasına yönelik yasaklar getirilmesi, mesleki materyallere el konulması veya tesislerin aranması gibi uygulamaların gazetecilerin ve özellikle araştırmacı gazetecilerin gözlerim korkutmak için kullanılmamasını sağlamaya;

(v) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin l0uncu Maddesinde yorumlandığı üzere, korumanın sadece yayın özgürlüğünü değil aynı zamanda araştırmacı gazetecilik için temel olan gazetecilerin ön araştırmalarının korunmasını da kapsayacak şekilde genişleterek ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin son içtihatlarına uygun olarak iç hukuklarına yerleştirilmesini ve göz önüne almaya çağırır.

III-       Özellikle gazetecilik faaliyetlerinde ve araştırmacı gazetecilikte olumsuz etki yaratabilecek endişe verici son gelişmelere üye ülkelerin dikkatini çeker ve üye ülkeleri uygun Dolduğu takdirde aşağıdaki durumlarla karşı karşıya kalındığında. Avrupa Konseyi standartlarına göre iyileştirici faaliyetlerde bulunmaya çağırır. Bu durumlar: